English Open: Tấm nhãn "vô địch thế giới" nặng hơn cây cơ

Bàn thứ ba, khung thứ năm. Ngô Nghi Trạch đặt cơ xuống, gật đầu chào Liam Davies, rồi rời bàn với tỷ số 1-4. Không có tiếng vỗ tay dài, không có màn ăn mừng. Chỉ có một cây cơ được lau lại, một tấm nhãn “vô địch thế giới” vẫn treo lơ lửng trên tên anh trong bản tin, và một cú break 105 điểm mà Davies ghi ở giữa trận. Tôi tua lại đoạn băng đó ba lần, dừng ở pha vào bi vàng rồi kết thúc bằng bi đen. Cú đánh ấy đến từ một người biết mình chỉ có bảy khung để làm tất cả.

English Open nằm trong chuỗi Home Nations Series của World Snooker Tour, và đây là một giải xếp hạng — mỗi khung thắng đều dịch chuyển vị trí trên bảng xếp hạng thế giới. Nhưng điều đáng nói hơn với câu chuyện này là thể thức: các vòng đầu đánh best-of-7, ai thắng bốn khung trước là xong.

Bảy khung. Một khoảng thời gian đủ ngắn để một tay cơ ngoài top 50 hạ một tay cơ trong top 16, và đủ dài để người xem tưởng rằng mình vừa chứng kiến một cú sốc.

Tuần trước, British Open khép lại với Mark Selby về nhì. Sang English Open, Selby thua Kyren Wilson ở khung quyết định. Cùng một tay cơ, cách nhau vài ngày, hai kết cục khác nhau. Nếu chỉ đọc kết quả, người ta sẽ viết rằng Selby đang xuống phong độ. Đó là kiểu kết luận tôi đã học cách tránh sau hai mươi lăm năm ngồi cạnh bàn bi.

Cùng lúc đó, Judd Trump thắng Anthony McGill 4-3 và vẫn đang tìm danh hiệu đầu tiên sau bảy tháng. Đinh Tuấn Huy hạ Joe O'Connor 4-1. Chu Dược Long hạ Viên Tư Tuấn, và trên đường đi anh ghi cú break 141 điểm — con số cao nhất mà bản tin nhắc tới trong cả ngày thi đấu. Ali Carter có cú break cao nhất 75.

Đây là chỗ tôi muốn dừng lại và đếm.

Bốn trận, bốn tỷ số: 4-1, 4-3, 4-1, và một trận quyết định. Không trận nào chạm tới khung thứ bảy ngoài trận Trump - McGill. Nghĩa là trong ba trận còn lại, người thắng chỉ cần khoảng 55 đến 60 phút thi đấu thực tế. Với một tay cơ đang vào phom, đó là quãng thời gian vừa đủ để ghi hai cú break lớn và không kịp để đối thủ hồi phục.

Cú break 141 của Chu Dược Long đáng được nói riêng. Trong một trận best-of-7, ghi được 141 nghĩa là anh đã kiểm soát hoàn toàn thế bi từ cú mở màn, đi hết 15 bi đỏ mà không để đối thủ chạm bàn. Đây là loại dữ liệu tôi luôn tìm khi đánh giá một tay cơ trẻ: không phải anh thắng bao nhiêu, mà anh thắng bằng cách nào. Một cú 141 trong trận ngắn là tín hiệu của sự tập trung, không phải của may mắn.

Điều đáng chú ý là cú 105 của Davies lại quan trọng hơn về mặt chiến thuật. Davies vào trận với tư cách người bị đánh giá thấp hơn. Trong best-of-7, tay cơ yếu hơn có một lợi thế tâm lý rất cụ thể: họ không có gì để mất trong bốn khung đầu, còn tay cơ mạnh hơn thì có. Davies tận dụng đúng khoảng đó — ghi một cú break lớn, giữ thế trận, rồi để áp lực dồn về phía đối diện.

Tấm nhãn tàng hình chỉ hiện ra khi ta đếm từng con số thay vì nghe từng lời tung hô.

Và đây là con số khiến tôi dừng lại lâu nhất: Ngô Nghi Trạch được gọi là “vô địch thế giới” trong tiêu đề, nhưng kết quả của anh trong trận này — thua 1-4 trước một tay cơ không nằm trong nhóm tên tuổi của tour — không khớp với tấm nhãn đó. Tôi không có đủ dữ liệu để khẳng định nhãn ấy sai hay đúng, nhưng tôi biết chắc một điều: một tay cơ thực sự ở đẳng cấp vô địch thế giới hiếm khi thua 1-4 ở vòng đầu một giải xếp hạng, trừ khi thể thức bảy khung đang chống lại anh ta.

Còn về Đinh Tuấn Huy và Kyren Wilson — họ sẽ gặp nhau ở tứ kết. Đây là trận đáng xem nhất của vòng này. Đinh Tuấn Huy vừa thắng 4-1, Wilson vừa hạ Selby ở khung quyết định. Một bên vào phom, một bên vừa trải qua trận đấu căng thẳng nhất. Trong thể thức ngắn, người vừa thoát hiểm thường vào trận tiếp theo với tâm lý nhẹ hơn, nhưng cũng mệt hơn.

Câu chuyện truyền thông của ngày thi đấu là “vô địch thế giới bị loại”. Tôi cho rằng đó là một câu chuyện được viết vội.

Thể thức best-of-7 vốn được thiết kế để tạo ra những kết quả như thế này. Nếu English Open đánh best-of-19 ở vòng đầu, Davies gần như không có cửa. Việc ban tổ chức chọn bảy khung là một quyết định thương mại — nhiều trận hơn, nhiều giờ phát sóng hơn — và cái giá của nó là tỷ lệ lật kèo cao. Đổ lỗi cho Ngô Nghi Trạch vì thua trong một thể thức như vậy là đọc sai bản chất giải đấu.

Rồi đến tấm nhãn. Trong làng bi có rất nhiều danh hiệu mang chữ “thế giới”: vô địch thế giới chuyên nghiệp, vô địch thế giới trẻ, vô địch thế giới nghiệp dư, và cả những giải mời có chữ “world” trong tên. Trộn chúng vào nhau là cách nhanh nhất để tạo ra một kỳ vọng sai. Nếu Ngô Nghi Trạch thực sự là vô địch thế giới chuyên nghiệp, anh ta sẽ không rời bàn ở khung thứ năm mà không để lại một cú break lớn nào.

Tôi không săn tin. Tôi săn khoảng lặng giữa hai lần họ trả lời phỏng vấn.

Ba con số đã bẻ gãy một câu chuyện vừa chớm nở: 4-1, 105, và bảy khung.

Thứ tôi mang theo từ ngày thi đấu này là cú 141 của Chu Dược Long, nhiều hơn là cú sốc mang tên Ngô Nghi Trạch. Một tay cơ Trung Quốc ghi break lớn trong trận ngắn, thắng trận, rồi bước tiếp mà không ai gọi anh là vô địch thế giới. Đôi khi người ta cần một tấm nhãn để chú ý tới một tay cơ, và đôi khi chính tấm nhãn lại che mất tay cơ đó. Trận tứ kết giữa Đinh Tuấn Huy và Kyren Wilson sẽ cho chúng ta biết liệu thế hệ Trung Quốc tiếp theo đang tiến lên bằng thực lực, hay chỉ bằng những dòng tiêu đề. Tôi sẽ ngồi xem, và đếm.