18 giờ ở Bình Dương: Tiến Linh gánh hàng công Công An TP.HCM, Thể Công - Viettel về với đôi chân nặng

18 giờ chiều nay, bóng lăn trên mặt cỏ sân Bình Dương. Khán đài khó kín, và tôi đoán chỉ có một góc nhỏ áo đỏ của hội cổ động viên Công An TP.HCM theo xe xuống từ Sài Gòn. Tôi đã ngồi ở khu vực ấy nhiều lần, lần nào cũng nghe tiếng đinh giày cào lên cỏ trước cả tiếng còi khai cuộc — âm thanh của một đội bóng phải mượn nhà. Ở vòng tròn giữa sân, Tiến Linh đứng nghiêng người, hai tay chống hông; Olaha Mạnh Đức cúi xuống chỉnh lại băng quấn cổ chân. Hai cái bóng đổ dài về phía khán đài B. Cả hàng công của Công An TP.HCM mùa này đang được đặt lên đúng hai cái bóng đó. Tiếng vỗ tay không có khán giả vẫn vang, nhưng trái tim bóng đá đã ngừng đập một nhịp.

Đội chủ nhà bước vào vòng 4 với 4 điểm sau 3 trận: thắng một, hòa một, thua một. Trận thua 0-1 trước Bắc Ninh là kiểu thua khiến người ta bực mình hơn là đau. Trận hòa 1-1 với Sông Lam Nghệ An thì ngược lại — dẫn trước rồi không giữ được, và cách để mất điểm ấy nói nhiều về khả năng quản lý thế trận hơn bất kỳ chỉ số nào. Phía bên kia, Thể Công - Viettel có 3 điểm, vừa thua Hà Tĩnh 1-3 ngay trên sân nhà, và mới nhất là thua Persib 0-1 trên đất Indonesia ở AFC Champions League Two. Chuyến đi ấy lấy đi vài tiếng bay, vài nhịp ngủ, vài ngày hồi phục. HLV Popov có ít thời gian xoay tua hơn đối thủ, trong khi mặt bằng đội hình V.League mỏng đi rất nhanh sau mười một cái tên đầu tiên. Đá lúc 18 giờ trên một sân lớn thường vắng, nền nhiệt còn nóng — những thứ đó không nằm trong bảng thống kê nào, nhưng hiện lên trên mặt cầu thủ từ phút 70.

Điều duy nhất tôi dám ghi vào sổ trước giờ bóng lăn: Tiến Linh có 2 bàn sau 3 vòng. Nếu tổng số bàn của Công An TP.HCM ở chặng này chỉ quanh ngưỡng ấy, thì tỷ trọng đóng góp của cậu ấy rơi vào khoảng một nửa đến toàn bộ đầu ra của đội. Công An TP.HCM đang tấn công bằng hai tiền đạo, không bằng một hệ thống. Tiến Linh là mẫu tiền đạo sống trong vòng cấm, ăn bóng hai, đánh hơi đường chuyền trước khi nó được tung ra. Olaha Mạnh Đức bù lại bằng thể lực và khả năng tạo đột biến — một cặp bổ trợ hợp lý trên giấy, kiểu cặp mà bóng đá Việt Nam vẫn ưa: một người giữ, một người phá.

Có một chi tiết ít ai để ý. Olaha mang tên Việt, và nếu cậu ấy thực sự có tư cách nội binh, Công An TP.HCM đang mua sức mạnh thể chất ở hàng công bằng suất của một cầu thủ nội — một kiểu lách luật hợp pháp, rẻ, và ngày càng phổ biến ở Đông Nam Á. Đội hình dày lên mà ngân sách chuyển nhượng không phải đội thêm. Đây là suy luận của tôi từ cách đặt tên và cách đăng ký, không phải thông tin từ câu lạc bộ; nếu sai, cái sai ấy cũng đáng để kiểm chứng.

Bản xem trước của trận đấu nói rằng hai đội đều đã lộ vấn đề phòng ngự, nên tập trung và hiệu quả dứt điểm sẽ quyết định. Tôi đồng ý, nhưng theo cách khác. Đó là dự báo cho một trận nhiều sai số và số cơ hội ở mức trung bình, chứ không phải một trận kiểm soát. Cả hai đều đã thủng lưới ở những pha chuyển trạng thái sơ đẳng: Công An TP.HCM thua Bắc Ninh 0-1 và hòa Sông Lam Nghệ An 1-1; Thể Công - Viettel để Hà Tĩnh ghi ba bàn. Khi hai hàng thủ cùng run, thứ quyết định thường là ai ghi trước, chứ không phải ai giữ bóng nhiều hơn.

Với Thể Công - Viettel, mối đe dọa nằm ở nửa khoảng trống và ở những pha bóng cố định. Khuất Văn Khang vừa ghi bàn ở vòng trước, Rimario và Lucas Ribamar là hai ngoại binh có thể tự tạo ra một bàn thắng từ một mét vuông. Khi Khuất Văn Khang băng qua hành lang trái, tôi thấy tuổi trẻ viết lại lịch sử bằng tốc độ. Đó là mẫu tấn công cần những khoảnh khắc một đối một, không cần luân chuyển bóng liên tục — và chính mẫu ấy lại chịu mệt giỏi hơn một mô hình pressing cao.

Đến đây thì tôi phải nói thẳng một điều mà không ai muốn nghe trước giờ bóng lăn: câu chuyện gọn gàng nhất — đội khách mệt vì bay xa, chủ nhà khỏe, ba điểm ở lại Bình Dương — là câu chuyện dễ kể nhất và cũng dễ sai nhất. Một đội mệt mà chọn cách đá thấp, chờ bóng cố định, thì khó phá hơn nhiều một đội mệt mà vẫn cố pressing. Popov vốn không phải người của bóng đá kiểm soát; chuyến làm khách này nằm trong vùng an toàn của ông ấy hơn là trong vùng khó chịu. Thêm nữa, sân Bình Dương là sân mượn. Một khán đài tỉnh lẻ thưa người không tạo ra sức ép như một pháo đài thật. Sân vận động trống rỗng năm ấy dạy tôi rằng bóng đá là tiếng nói của những con người — và ở đây, số người ấy không đủ để đẩy một hậu vệ mệt mỏi lùi thêm ba mét.

Tôi cũng không có xG, không có PPDA, không có tỷ lệ kiểm soát bóng cho trận này, và tôi sẽ không bịa ra chúng. xG đã bị lạm dụng quá mức: nó không giải thích được vì sao một hậu vệ chọn bước lên thay vì lùi lại ở phút 88. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở V.League, thứ đáng ghi chép ở những trận như thế này là số pha tranh chấp bóng hai ở giữa sân trong 15 phút đầu hiệp hai, và thời điểm Popov tung người thứ ba vào sân. Hai dữ kiện ấy nói thật hơn mọi biểu đồ.

18 giờ, tôi sẽ ngồi lại sau khi các phóng viên đã về hết, ghi lại những pha bóng cuối. Nếu Tiến Linh ghi bàn và Công An TP.HCM thắng, người ta sẽ nói về một tiền đạo. Nếu Thể Công - Viettel giữ được điểm, người ta sẽ nói về một chuyến đi. Còn tôi sẽ nhớ cái sân mượn ấy, nơi một đội bóng phải tự tạo ra khán giả của mình trước khi nghĩ đến việc giành ba điểm.