Cameron McEvoy thử thách đường đua mới ở tuổi 31: Cuộc trở lại 100m tự do và canh bạc chọn lọc tùy ý

Trong hồ bơi ngắn 25m tại Thượng Hải cuối tháng 10, Cameron McEvoy sẽ không chỉ bơi 50m tự do — anh sẽ thử sức ở cự ly 100m, nội dung mà kỷ lục cá nhân của anh chỉ dừng ở mức 46,19 giây từ năm 2026. Đó là thành tích cũ của một chàng trai 22 tuổi, trước khi anh trở thành nhà vô địch Olympic và kỷ lục gia thế giới 50m tự do. Giờ đây, ở tuổi 31, McEvoy đang đặt cược vào một cuộc tái định vị sự nghiệp — chuyển từ chuyên gia tốc độ tuyệt đối sang thử sức với sức bền tốc độ. Câu chuyện không đơn giản là một cựu vô địch muốn chứng minh điều gì đó. Đó là một bài toán chiến lược về hệ thống chọn lọc, về lịch thi đấu va chạm, và về việc liệu một vận động viên lớn tuổi có thể học lại cách bơi nửa sau của một đường đua 100m hay không. McEvoy là kỷ lục gia thế giới 50m tự do hồ bơi dài với thành tích 20,88 giây — một con số chưa được xác minh chính thức từ cơ sở dữ liệu World Aquatics, nhưng đủ để tạo nên một câu chuyện. Trong suốt một thập kỷ, anh xây dựng danh tính của mình trên tốc độ tuyệt đối: xuất phát nhanh, bật tường dứt khoát, không cần lo lắng về nhịp thở hay tiết kiệm năng lượng. Năm 2026, khi anh lập kỷ lục cá nhân 100m tự do ở hồ bơi ngắn (46,19 giây), anh vẫn còn đang ở giai đoạn chuyển đổi — từ chuyên gia 100m sang chuyên gia 50m. Từ đó đến nay, cơ thể anh đã thay đổi hoàn toàn. Kỹ thuật bơi được tinh chỉnh cho tốc độ tối đa trong 25 giây, không phải 46 giây. Đây là lý do câu chuyện 100m của McEvoy không phải về kỹ thuật bơi — nó là về hệ thống năng lượng. Một vận động viên 50m chuyên nghiệp xây dựng cơ thể cho tốc độ tối đa ngay lập tức. Nửa sau của 100m đòi hỏi khả năng duy trì tốc độ gần mức tối đa trong khoảng 23,5 đến 24 giây — điều mà một "không pacing" 50m specialist phải học lại từ đầu. McEvoy có thể bơi nửa đầu 100m dưới 23 giây dễ dàng. Câu hỏi thực sự là liệu anh có thể giữ nhịp đó ở nửa sau hay không. Một chi tiết đáng chú ý từ dữ liệu: kỷ lục cá nhân 50m tự do hồ bơi ngắn của McEvoy (20,75 giây, 2026) chỉ nhanh hơn 0,13 giây so với kỷ lục thế giới hồ bơi dài của chính anh (20,88 giây). Đây là khoảng cách bất thường cho một nội dung một lần bật tường. Thông thường, thành tích hồ bơi ngắn nên nhanh hơn đáng kể nhờ thêm các lần bật tường. Con số này gợi ý rằng McEvoy có thể chưa bao giờ bơi 50m hồ bơi ngắn ở đỉnh cao thực sự trong một thập kỷ, hoặc kỹ thuật bật tường của anh không mang lại lợi thế tương đối như mong đợi. Quan trọng hơn, khi anh lập 20,75 vào năm 2026, thành tích hồ bơi dài của anh chỉ là 21,97 — chậm hơn tới 1,22 giây. Một thập kỷ sau, anh bơi nhanh hơn kỷ lục ngắn cũ của chính mình. Điều đó có nghĩa con số 20,75 đã cũ và hoàn toàn có thể bị phá vỡ. McEvoy không chỉ bơi 100m. Anh đăng ký cả 50m tự do, 100m tự do và 50m bướm trong chuyến đi World Cup. Đây là một gánh nặng ba nội dung đáng kể cho một vận động viên lớn tuổi, đặc biệt khi 100m và 50m đòi hỏi hai hệ thống năng lượng gần như đối lập. 50m tự do cần tốc độ tối đa ngay lập tức. 100m cần tốc độ-sức bền. Bơi cả hai trong cùng một giải đấu là một bài toán huấn luyện phức tạp mà không phải huấn luyện viên nào cũng giải được. Lý do McEvoy chọn con đường này nằm ở giải vô địch ngắn thế giới. Anh muốn có một suất trong đội tiếp sức 4x100m tự do của Australia tại giải đấu năm nay. Nhưng vòng đầu tiên của World Cup (tại Thượng Hải) trùng với Giải vô địch quốc gia Australia hồ bơi ngắn (29/9-2/10) — nơi anh phải vượt qua để giành suất chính thức. McEvoy chọn bỏ qua vòng loại trong nước và đi theo con đường chọn lọc tùy ý. Đây là điểm va chạm thú vị. Quy định của Swimming Australia cho phép HLV trưởng đội tuyển quốc gia chọn tối đa 24 vận động viên theo tiêu chí "có tiềm năng giành huy chương ở các nội dung cá nhân Olympic, hoặc các nội dung cá nhân không thuộc Olympic". Câu hỏi đặt ra: một suất tiếp sức có phải là "nội dung cá nhân" không? Văn bản nói về cá nhân, nhưng McEvoy muốn giành suất cho đội tiếp sức. Đây là một khoảng hở pháp lý nhỏ nhưng đáng kể. Hơn nữa, tuyên bố rằng anh "gần như chắc chắn" được chọn theo cách này là một phân tích có điều kiện, không phải bảo đảm hệ thống. Nếu 24 suất đã đầy trước khi quyết định được đưa ra, cơ hội của McEvoy sẽ biến mất. Nếu một vận động viên Australia khác bơi nhanh ở giải quốc gia, áp lực dư luận trong nước lên quyết định chọn lọc tùy ý sẽ tăng lên. Từ góc nhìn cạnh tranh toàn cầu, 100m tự do nam là nội dung hỗn loạn nhất của bơi lội — không có ai thống trị rõ ràng, với hàng loạt ứng viên từ Australia, Mỹ, Trung Quốc, Romania. Một cựu vô địch 50m nhảy vào cuộc đua này với dữ liệu từ 9 năm trước là rủi ro cao, nhưng cũng là động thái chiến lược thông minh. Ngay cả khi không thể thắng cá nhân, McEvoy vẫn có thể là một mắt xích giá trị trong đội tiếp sức — và đó mới là mục tiêu thực sự của anh. Trong 18 năm theo dõi các giải bơi lội, tôi đã thấy nhiều vận động viên lớn tuổi cố gắng quay lại cự ly dài hơn. Hầu hết thất bại không phải vì thiếu tốc độ, mà vì không còn khả năng chịu đựng nửa sau. Cơ thể đã được lập trình cho một nhịp độ hoàn toàn khác. McEvoy có lợi thế là anh từng là chuyên gia 100m trước khi trở thành chuyên gia 50m — đây không phải dự án học từ đầu, mà là tái học một kỹ năng đã có. Nhưng liệu cơ bắp đã quen với tốc độ tuyệt đối có thể học lại cách tiết kiệm năng lượng cho nửa sau không, đó mới là câu hỏi quan trọng nhất. Điều tôi sẽ theo dõi trong chuyến đi World Cup không phải thành tích tổng, mà là các split. Nếu McEvoy bơi nửa sau 100m dưới 24 giây trong hồ bơi ngắn, đó là tín hiệu mạnh cho khả năng tiếp sức quốc tế. Nếu nửa sau chậm hơn 24,5 giây, anh chưa sẵn sàng cho giải đấu lớn. Các con số tuyệt đối sẽ đến sau — trước mắt, chỉ có nhịp độ của nửa sau mới nói lên sự thật. McEvoy đang đặt cược rằng kinh nghiệm và bản năng của một kỷ lục gia thế giới có thể bù đắp cho dữ liệu cũ. Trong một môn thể thao mà mọi thứ được đo bằng phần trăm giây, đó là một canh bạc đáng xem.